İdrar Kaçırma: Yaşlanmanın Kaderi Değil, Tedavi Edilebilir Bir Sorun

İdrar kaçırma (tıbbi adıyla üriner inkontinans) birçok kadının yaşadığı bir tıbbi sorundur. Hastalar birçoğu bu durumu yaşlanmanın doğal ve kaçınılmaz bir sonucu olarak düşündüklerinden bu şikayetlere hekimlere başvurmamaktadırlar. Ancak bu, sık rastlanan hastalık aslında tedaviyle büyük ölçüde kontrol altına alınabilen bir sağlık sorunudur. Bilimsel verilere göre, idrar kaçırma 50 yaş üstü kadınların yaklaşık %30-40’ında görülmekte olup, bu durum pelvik taban kaslarının zayıflaması, hormonal değişiklikler veya yaşam tarzı faktörleri gibi birçok nedenden kaynaklanır. Bu durum yaşlanmanın doğal bir sonucu, bir “kader” değil, hastaların sosyal yaşamlarını etkileyen, yaşam kalitelerini oldukça azaltan bir durumdur. Hastaların bilmesi gereken en önemli nokta, bu durumu yaşayan hastalar çoğu zaman uygun yaklaşımla şikayetlerinden tamamen kurtulmaktadırlar.

İdrar Kaçırma Tipleri Nelerdir ve Nasıl Oluşur?

İdrar kaçırma, idrarın istenmeden dışarı kaçmasıdır. Üç ana tipi vardır:

Stres tipi inkontinans : Görece daha genç hastalarda en sık görülen idrar kaçırma şeklidir. Öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz gibi karın içi basıncın arttığı anlarda olur. Nedeni, üretra ve mesane boynunu destekleyen pelvik taban kaslarının zayıflamasıdır. Genellikle cerrahi yöntemlerle tedavi edilir.

Sıkışma (urge) tipi inkontinans: İleri yaş ve ek hastalığı olanlarda en sık izlenen idrar kaçırma tipidir. Ani ve şiddetli idrar yapma hissiyle birlikte olan yetişememe tarzından bir idrar kaçırmadır. Mesane kasının (detrusor) aşırı aktivitesinden kaynaklanır. Genellikle ilaçlarla tedavi edilir.

Karışık tip: Her ikisinin bir arada olması durumudur.

Bilimsel olarak, bu durum idrar kesesi, idrar kanalı, idrar tutma mekanizmasının anatomik ve nörolojik bütünlüğünün bozulmasıyla ilgilidir. Yaşlanma tek başına sebep değildir; sadece bazı risk faktörlerini artırmaktadır.

İdrar Kaçırma Nedenleri Nelerdir ?

İdrar kaçırma yaşlanmanın doğal sonucu değil, şu faktörlerin bir veya birkaçının bir araya gelmesiyle ortaya çıkar:

Pelvik taban kaslarında zayıflama: Doğum (özellikle vajinal ve zor doğumlar), menopozda östrojen azalması (kas ve bağ dokusunu etkiler), kronik kabızlık, ağır kaldırma.

Hormonal değişiklikler: Menopoz sonrası östrojen düşüşü idrar kanalı ve vajina dokusunu inceltir, idrar tutma desteği azalır.

Mesane aşırı aktivitesi: Sinir sistemi sorunları, idrar yolu enfeksiyonları, şeker hastalığı(diyabet), bazı nörolojik hastalıklar (MS, Parkinson,inme).

Diğer risk faktörleri: Obezite (karın içi basıncı artırır), kronik öksürük (sigara, astım), bazı ilaçlar ve ailesel yatkınlık.

Araştırmalar bu faktörlerin önlenebilir veya tedavi edilebilir olduğunun önemini vurgular.

Tedavi Seçenekleri : Umutsuzluğa Yer Yok!

Tedavi detaylı bir Üroloji değerlendirmesi sonrası kişiye özel planlanır. Çoğu zaman %90’a varan başarı oranıyla oldukça yüz güldürücü sonuçlar elde edilir.

1. Yaşam Tarzı ve Davranışsal Tedaviler

İlk basamak tedavidir ve bütün idrar kaçırma tiplerinde, her hastaya önerilir.

Kilo vermek (5-10 kg kaybı bile %50’ye varan iyileşme sağlar).

Kafein, asitli içecekler ve alkolü azaltmak.

Mesane eğitimi (idrar tutma sürelerini kademeli artırma).

Sigara bırakmak.

2. Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel Egzersizi) Bilimsel olarak kanıtlanmış en etkili yöntemdir. Doğru teknikle ve yeterli süreda yapıldığında belirgin düzelme görülür. Fizyoterapist eşliğinde, biofeedback veya elektrik stimulasyonu ile yapıldığında başarı daha da artar.

3. İlaç Tedavileri

Sıkışma tipi için mesane kasını gevşeten ilaçlarla uygun tedaviler yapılmaktadır.

Menopoz sonrası hastalar için lokal kremler önerilebilmektedir

Stres tipi için ise bazen cerrahiyi ertelemek üzere ksıa süreli ilaçlar verilebilmektedir.

4. Cerrahi Tedaviler

Mesane Botoks Enjeksiyon tedavisi

Sıkışma tipi hastalarda

İdrar Kanalı Komşuluğuna Enjeksiyon

Stres tipi kaçırmada lokal işlem

Askı Ameliyatları (TOT, TVT)

Stres tipi idrar kaçırma hastalarında başlıca tedavi yöntemidir ; %90 üzerinde kalıcı başarı sağlar, günümüzde çok kısa ameliyat süreleri ile , kısa süreli hastane yatışı ve erken normal hayata dönme avantajları ile ön plana çıkmaktadırlar.

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Günlük yaşamınızı etkiliyor, sosyal hayattan kaçınmanıza sebep oluyorsa,

Ped kullanmak zorunda kalıyorsanız,

İdrar kaçırma hayat kalitenizi olumsuz yönde etkiliyorsa,

Enfeksiyon, kanama veya ağrı eşlik ediyorsa hemen bir Ürologa başvurun.

Basit bir muayene, gerekliklik halinde bazı testlerle hastalığın nedeni netleşir ve tedavi planı yapılır.

Unutulmamlıdır ki : İdrar kaçırma, yaşlanmanın “doğal” bir sonucu değil; tedavi edilebilir bir sağlık sorunudur. Doğru bilgi, erken müdahale ve sabırlı tedaviyle çoğu kadın normal yaşamına döner. Utangaçlık veya “kader” düşüncesi yüzünden gecikmeyin. Hayattan geri kalmayın, unutmayın sağlığınız sizin elinizde!