Spermde Kan (Hematospermi): Nedenleri Nelerdir, Ne Zaman Önemlidir?

Meni içinde kan görmek (hematospermi), erkeklerde ani ve yoğun bir kaygıya yol açar. Oysa vakaların büyük çoğunluğunda neden iyi huyludur ve şikâyet kendiliğinden geçer. Yine de bazı durumlarda altta yatan bir sorunun işareti olabileceği için hangi tablonun takip, hangisinin tetkik gerektirdiğini bilmek önemlidir.

Hematospermi Nasıl Görünür?

Meninin rengi açık pembeden koyu kırmızıya, eski kanamalarda ise kahverengiye kadar değişebilir. Çoğu zaman ağrısızdır. Bazen yalnızca bir kez görülür; bazen birkaç hafta boyunca birkaç boşalmada tekrarlar. Hematospermi, idrarda kan görülmesinden (hematüri) farklı bir durumdur; ikisi birlikteyse değerlendirme yaklaşımı değişir.

Sık Görülen Nedenler

• Prostat biyopsisi sonrası: En sık nedenlerden biridir. Biyopsiden sonra haftalarca, bazen birkaç ay boyunca meni rengi değişik görülebilir ve bu beklenen bir durumdur
• İltihap ve enfeksiyon: Prostatit, epididimit, meni keseciklerinin (seminal vezikül) iltihabı ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Uzun süre boşalmama veya yoğun cinsel aktivite: Küçük damarların zorlanmasıyla geçici kanamaya yol açabilir
• Prostat büyümesi: Büyümüş prostattaki genişlemiş küçük damarlar kanayabilir
• Kist ve taşlar: Prostat ya da meni keseciklerindeki kistler, kalsifikasyonlar

Daha Az Sık Ama Önemli Nedenler

• Prostat kanseri ya da çok nadiren diğer genitoüriner tümörler
• Kontrolsüz yüksek tansiyon
• Kanama bozuklukları veya kan sulandırıcı ilaç kullanımı

Özellikle 40 yaş altındaki, başka şikâyeti olmayan ve tek seferlik hematospermi yaşayan erkeklerde ciddi bir neden bulunma olasılığı oldukça düşüktür.

Ne Zaman Mutlaka Değerlendirilmeli?

• 40 yaş ve üzerindeyseniz
• Kanama tekrarlıyor ya da birkaç haftadan uzun sürüyorsa
• İdrarda da kan görüyorsanız
• Ateş, idrarda yanma, kasık-perine ağrısı ya da ağrılı boşalma eşlik ediyorsa
• Ailenizde prostat kanseri öyküsü varsa
• Kan sulandırıcı kullanıyorsanız veya vücudun başka yerlerinde de kolay morarma, kanama fark ediyorsanız

Değerlendirme Nasıl Yapılır?

İlk adım ayrıntılı öykü ve muayenedir; muayeneye prostatın parmakla değerlendirilmesi ve tansiyon ölçümü de dahildir. Ardından duruma göre:

• İdrar tahlili ve idrar kültürü: Enfeksiyon ve idrarda gizli kan araştırılır
• PSA: Özellikle 40 yaş üstü erkeklerde prostat değerlendirmesinin bir parçasıdır
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testleri: Risk varsa yapılır
• Görüntüleme: Kanama sürüyor ya da tekrarlıyorsa, prostat ve meni keseciklerini ayrıntılı gösteren transrektal ultrason veya MR istenebilir
• Sistoskopi: İdrarda kan da varsa, mesane ve idrar kanalını değerlendirmek için gerekebilir

Tedavi

Tedavi nedene yöneliktir. Enfeksiyon saptanırsa uygun antibiyotik verilir; prostat büyümesine bağlı tekrarlayan kanamalarda prostata yönelik tedaviler düşünülebilir; kist veya taş gibi yapısal nedenler gerekirse endoskopik yöntemlerle tedavi edilir. Belirgin bir neden bulunmayan genç hastalarda ise genellikle yalnızca güvence verilir ve takip önerilir; kanama çoğu zaman kendiliğinden kaybolur.

Özetle

Spermde kan görmek korkutucu olsa da çoğu zaman zararsız ve geçicidir. Ancak 40 yaş üstünde, tekrarlayan ya da başka şikâyetlerle birlikte görülen hematospermi bir üroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Basit tetkiklerle çoğu hastada ya neden bulunur ya da ciddi bir sorun olmadığı güvenle gösterilir.