Peyronie Hastalığı (Penis Eğriliği): Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri

Peyronie hastalığı, erkeklerde penis dokusunda oluşan sertleşmiş bir plak (nedbe dokusu) nedeniyle sertleşme sırasında eğrilik, ağrı ve zaman zaman boy kısalması ile seyreden bir hastalıktır. Toplumda düşünülenden daha sık görülür; buna karşın hastalar utanma veya "geçer" beklentisi nedeniyle başvuruyu geciktirir. Oysa hastalığın hangi evrede olduğunuz, tedavi seçeneklerini doğrudan belirler.

Neden Oluşur?

En kabul gören açıklama, cinsel ilişki sırasında fark edilmeyen küçük ve tekrarlayan mikro travmalardır. Bu travmalar sonrası iyileşme sürecinde, penisin sertleşme dokusunu saran kılıfta (tunika albuginea) esnekliğini kaybeden bir nedbe dokusu gelişir. Sertleşme sırasında bu bölge diğer taraf kadar uzayamaz ve penis plağın olduğu yöne doğru kıvrılır.

Riski artıran faktörler:

• Diyabet ve damar hastalıkları
• Sigara kullanımı
• Bağ dokusu yatkınlığı (özellikle elde görülen Dupuytren kontraktürü ile birlikteliği bilinir)
• Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
• Prostat ameliyatı veya penis bölgesine travma öyküsü

Hastalığın İki Evresi Vardır

Aktif (akut) evre: Genellikle 6–18 ay sürer. Bu dönemde ağrı belirgindir, eğrilik derecesi değişkendir ve ilerleyebilir. Plak henüz oturmamıştır.

Stabil (kronik) evre: Ağrı büyük ölçüde geçmiştir, eğrilik en az 3–6 aydır aynı derecede kalmıştır. Plak sertleşmiş, bazen kireçlenmiştir.

Bu ayrım kritik önemdedir: cerrahi tedavi yalnızca stabil evrede gündeme gelir. Aktif evrede yapılan bir düzeltme ameliyatı, hastalık ilerlemeye devam ettiği için sonucun bozulmasına yol açabilir.

Değerlendirme Nasıl Yapılır?

• Detaylı hikâye: şikâyetin başlangıcı, ağrı durumu, eğriliğin son aylarda değişip değişmediği
• Muayene ile plağın yeri, boyutu ve sertliğinin değerlendirilmesi
• Sertleşme halindeki penisin fotoğrafı veya klinikte uygulanan enjeksiyon testi ile eğrilik açısının ölçülmesi
• Penil Doppler ultrasonografi ile plağın ve penis kan akımının değerlendirilmesi
• Eşlik eden sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon) olup olmadığının sorgulanması — tedavi kararını belirgin şekilde etkiler

Tedavi Seçenekleri

Aktif evrede: Ağrıyı kontrol etmek ve ilerlemeyi sınırlamak

Bu dönemde amaç, hastalığın seyrini yönetmek ve hastayı stabil evreye ağrısız şekilde ulaştırmaktır. Ağrı kontrolü, plak içine enjeksiyon tedavileri ve seçilmiş hastalarda penis germe (traksiyon) cihazları değerlendirilebilir. Ağızdan alınan ilaçların etkinliği sınırlıdır ve tek başına yeterli olmayabilir. Hafif eğriliği olan, cinsel işlevi bozulmamış hastalarda izlem de geçerli bir seçenektir.

Stabil evrede: Cerrahi düzeltme

Eğrilik cinsel ilişkiyi engelliyorsa veya kişiyi belirgin şekilde rahatsız ediyorsa cerrahi gündeme gelir. Yöntem seçimi; eğrilik açısına, penis boyuna ve sertleşme fonksiyonunun korunup korunmadığına göre yapılır:

• Plikasyon (kısaltma) teknikleri: Eğriliğin karşı tarafındaki dokuya dikiş konularak penis düzeltilir. Daha basit ve düşük riskli bir yöntemdir; karşılığında bir miktar boy kısalması olabilir. Orta dereceli eğriliklerde tercih edilir.
• Plak kesme/çıkarma ve greftleme: Belirgin eğrilik, kum saati deformitesi veya boy kaybının kabul edilemeyeceği durumlarda uygulanır. Daha kapsamlı bir cerrahidir ve sertleşme fonksiyonunda değişiklik riski taşır.
• Penil protez: Peyronie hastalığına ilaç tedavisine yanıt vermeyen sertleşme sorunu eşlik ediyorsa, protez yerleştirilmesi hem eğriliği hem sertleşme sorununu birlikte ele alan seçenektir.

Bilinmesi Gerekenler

Peyronie hastalığı kanser değildir ve bulaşıcı bir durum değildir. Kendiliğinden tamamen düzelme oranı düşüktür; hastaların bir kısmında eğrilik sabit kalır, bir kısmında ilerler. Bu nedenle "kendiliğinden geçer" beklentisiyle yıllarca beklemek yerine, hastalığın hangi evrede olduğunu netleştirmek en doğru başlangıçtır.

Tedavi kararı; eğriliğin derecesi, ağrı durumu, cinsel işlev ve kişinin beklentileri birlikte değerlendirilerek verilir. Cerrahi öncesi gerçekçi beklentilerin konuşulması, sonuçtan duyulan memnuniyetin en belirleyici unsurlarından biridir.